slapende-rekeningen.jpg

augustus 2021

Hoe een slapend tegoed of slapende rekening zoeken?

Soms weten we niet meer waar we de auto hebben geparkeerd. Of vergeten we onze sleutels, telefoon of portefeuille op de keukentafel. Maar heel wat Belgen vergeten ook dat ze ergens een bankrekening hebben waar geld op staat. En dan bestaat het gevaar dat deze rekeningen ‘slapend’ worden. Hoe weet u of u ook slapende tegoeden heeft, en hoe zorgt u ervoor dat uw geld niet in de Belgische Schatkist beland?

1. Wat zijn slapende tegoeden?

Een rekening wordt slapend beschouwd als u 5 jaar lang geen enkele verrichting uitvoerde op de rekening en er ondertussen ook geen contact meer was tussen u en de bank.

Het gaat daarbij niet alleen om zicht- en spaarrekeningen, maar ook om effectenrekeningen en verzekeringsproducten (bijvoorbeeld een levensverzekering) waarvan u recht op uitbetaling heeft. Ook een kluis bij een bank kan slapend worden. Dat gebeurt als de huurprijs minstens vijf jaar niet werd betaald en de bank (daardoor) de huur heeft opgezegd.

Het hoeft niet altijd om slapende tegoeden op uw eigen naam te gaan. Het kan ook gebeuren dat u een slapend tegoed heeft geërfd zonder het te weten.

Een gezamenlijke rekening kan bovendien enkel slapend worden als geen van beide rekeninghouders tijdens die periode contact met de bank hadden. Heeft u meer dan 1 rekening bij eenzelfde financiële instelling? Dan is de regel dat een rekening niet slapend kan worden als er op een andere rekening tijdens de laatste vijf jaar bijvoorbeeld een verrichting is gebeurd.

2. Wat gebeurt er met slapende rekeningen?

Banken en verzekeraars zijn wettelijk verplicht om de titularissen van slapende rekeningen op te sporen. Ze krijgen hiervoor maximaal 1 jaar de tijd voor.

Eerst sturen ze een brief naar het laatst gekende adres. Komt daarop geen reactie, dan moet de bank het Rijksregister en/of de Kruispuntbank voor Ondernemingen raadplegen. Op basis van de contactgegevens in deze databanken sturen ze dan een aangetekende brief met ontvangstbewijs. Deze aangetekende brief wordt verstuurd naar de erfgenamen, indien blijkt dat de titularis overleden is.

Om te vermijden dat de opsporings- en administratieve verwerkingskosten niet (meer) in verhouding staan tot het slapend tegoed, zijn hier enkele uitzonderingen op. Financiële instellingen hoeven niet altijd contact op te nemen met de titularis van de rekening of kluis als:

  • het gaat over minder dan 60 euro. Bedragen onder 60 euro kan u achteraf ook niet meer opvragen bij de DCK. Heeft u bij eenzelfde bank bijvoorbeeld 3 rekeningen en bedraagt het totale tegoed meer dan 60 euro, dan worden er wél opzoekingen verricht.
  • de kosten die de bank moet maken om de klant op te sporen meer dan 10% bedragen van het geld dat op de slapende rekening(en) Voor verzekeraars vervalt de opsporingsplicht wanneer de opsporingskosten meer dan 5% bedragen van de verzekerde prestaties, voor kluizen indien de kosten meer dan 100 euro bedragen.

Banken en verzekeraars moeten tegoeden die maximum 6 jaar slapen overdragen aan de Deposito- en Consignatiekas (DCK) van de FOD Financiën. Zij nemen uw slapend tegoed dan 30 jaar in bewaring. Slapende safes worden geopend in aanwezigheid van een gerechtsdeurwaarder of een notaris, de inhoud wordt in een verzegelde omslag aan de Deposito- en Consignatiekas bezorgd.

3. Hoe weet ik of ik slapende rekeningen heeft?

U kan uw slapende tegoeden raadplegen via MyMinfin. Zodra slapende tegoeden zijn overgedragen aan de Deposito- en Consignatiekas en opvraagbaar zijn, kan u dit raadplegen en een teruggave aanvragen.

U kan daar ook een aanvraag indienen om slapende tegoeden op naam van een derde te raadplegen en een teruggave aanvragen, zolang u daar een wettig belang voor heeft. Bijvoorbeeld:

  • Als erfgenaam: akte of attest van erfopvolging of beschikking tot inbezitstelling van de rechtbank, plus eventueel een volmacht indien u voor alle erfgenamen optreedt
  • Als voorlopig bewindvoerder: vonnis van aanstelling
  • Als vertegenwoordiger: volmacht

Wanneer er verscheidene personen recht hebben op een bepaalde som, kan ieder zijn persoonlijk deel opvragen. Het is niet nodig dat alle betrokkenen meteen samen een aanvraag doen.

U voegt ook best zoveel mogelijk informatie toe over het slapend tegoed, zoals het rekeningnummer of polisnummer van een verzekeringsovereenkomst, een referentie die u van de bank of verzekeringmakelaar ontvangen heeft, uittreksels, ...

4. Hoe lang duurt het om het geld op slapende rekeningen terug te krijgen?

De Deposito- en Consignatiekas streeft ernaar om de tegoeden binnen de 30 dagen op uw rekening te storten, mits uw dossier compleet is.

5. Brengen slapende rekeningen nog rente op?

Het rentetarief wordt vastgelegd door de minister van Financiën. Sinds mei 2016 brengen ze geen rente meer op. Voordien was dat wel het geval.

6. Wat gebeurt er met het geld dat nooit teruggevraagd wordt?

De Deposito- en Consignatiekas houdt slapende tegoeden 30 jaar bij. Vraagt niemand ze tijdens die periode op, dan belanden ze in de Belgische Schatkist.

Uit navraag bij de FOD Financiën beliepen de tegoeden op 31 december 2020 in totaal 568 miljoen euro, waarvan 12,6 miljoen euro omgezette vreemde deviezen. Er waren in totaal 627.934 dossiers.

De slapende tegoeden worden slechts sinds 2010 overgemaakt aan de DCK. Alleen de bedragen kleiner of gelijk aan 60 euro, die niet in aanmerking komen voor teruggave aan de rechthebbenden, werden overgemaakt aan de Schatkist. Op 31 december 2020 bedroeg het saldo niet-recupereerbare slapende tegoeden (want kleiner of gelijk aan 60 euro) in totaal 116.000 euro. De overige tegoeden zijn nog niet verjaard en kunnen nog gerecupereerd worden bij de DCK.

In 2020 waren er 5.172 aanvragen tot terugbetaling. In bijna de helft (2.517) van de gevallen bleken er geen slapende tegoeden te zijn. 246 dossiers werd afgesloten zonder uitbetaling, bijvoorbeeld omdat de aanvragers niet de nodige stukken konden voorleggen om de aanspraak te verantwoorden. 2.064 keer werd geld uitbetaald, goed voor in totaal 11,2 miljoen euro. De twee grootste uitbetalingen waren samen zelfs goed voor in totaal 498.000 euro. 345 dossiers waren eind 2020 nog in behandeling.

Ook de inhoud van kluizen wordt na 30 jaar eigendom van de Schatkist. Op dit ogenblik (juni 2021) werd er nog geen enkele slapende kluis overgemaakt aan de DCK. Er momenteel gewerkt aan een Koninklijk Besluit dat de praktische modaliteiten van de overdracht regelt. De wet voorziet dat de inhoud van de slapende kluis aan Finshop wordt overgedragen, die op haar beurt verantwoordelijk wordt voor de verkoop van de inhoud. De opbrengst van de verkoop kan gedurende 30 jaar door de rechthebbende opgevraagd worden bij de Deposito- en Consignatiekas.

7. Hoe voorkom ik een slapende rekening?

Een slapende rekening vermijden is heel simpel: door eens in de 5 jaar een verrichting uit te voeren of contact met de bank te hebben. Inloggen is bijvoorbeeld al voldoende om te vermijden dat uw rekening slapend wordt.

Al raden we aan om regelmatig in te loggen op uw online bankomgeving. Hoe langer u wacht, hoe groter de kans wordt dat u vergeet dat u nog een actieve rekening heeft of dat u uw inloggegevens nog kent.

Controleer ook regelmatig of uw gegevens nog kloppen. Als u uw tegoeden uit het oog verliest en uw tegoeden slapend worden, kan de bank u sneller op de hoogte brengen.