hypothecaire-lening-vervroegd-afbetalen.jpg

maart 2022

Hypothecaire lening vervroegd afbetalen: doen of niet?

Een erfenis gekregen, de loterij gewonnen of uw aanvullend pensioen ontvangen? Dan kan het interessant zijn om te kijken of u met dat geld uw hypothecaire lening vervroegd kan aflossen. Ontdek de voordelen en de nadelen.

Als er een grote som geld vrijkomt, dan kan het nuttig zijn om eerst uw schulden af te betalen vooraleer het op een spaarrekening te plaatsen. De grootste schuld zal voor de meeste Belgen vastgoed zijn waarvoor een hypothecaire lening werd afgesloten. Alle Belgen hebben samen zo’n 3,3 miljoen hypothecaire leningen. En alle Belgen hebben het recht om die vervroegd af te lossen. U kan bij uw bank dus altijd vragen om uw hypothecair krediet ofwel volledig, ofwel deels (onder voorwaarden) vervroegd terug te betalen. Dat geldt zowel voor leningen met een vaste rentevoet als met een flexibele rentevoet, en ongeacht de looptijd van de lening.

Hypothecaire lening deels vervroegd terugbetalen

Als u uw lening deels wil terugbetalen, gelden er wel enkele beperkingen. Het zou immers te ingewikkeld worden als u pakweg deze week 200 euro vervroegd wil terugbetalen, over 3 weken 1.000 euro en over een maand 40 euro. Daarom hanteren alle banken de regel dat u uw hypothecaire lening deels kan terugbetalen op twee manieren:

  • Eén keer per kalenderjaar een zelf gekozen bedrag.
    Voorbeeld: u betaalt 10.000 euro vervroegd af in 2022, 8.000 euro in 2023, niets in 2024 en 14.000 euro in 2025.

  • Meerdere keren in hetzelfde jaar een bedrag dat telkens ten minste 10% van het geleende kapitaal is.
    Leende u bijvoorbeeld 200.000 euro, dan moet zo’n vervroegde terugbetaling telkens minstens 20.000 euro bedragen als u verschillende keren per kalenderjaar wil terugbetalen.

Welke voordelen heeft een vervroegde afbetaling?

  • Door uw lening vervroegd terug te betalen, geniet u van lagere interestlasten op het totale bedrag. Dat kan interessant zijn als het verschil tussen de rente op uw spaargeld en de interest op uw lening groot is.

  • Het bedrag dat u maandelijks aflost wordt kleiner bij een gedeeltelijke terugbetaling, of u heeft misschien zelfs geen maandelijkse aflossingen meer als u alles in één keer vereffend. U kan ook kiezen om hetzelfde bedrag te behouden en de looptijd in te korten bij een gedeeltelijke terugbetaling. Vervroegd aflossen kan dus flexibel. U kan het in één keer volledig doen, jaarlijks of verschillende keren per jaar (zie boven voor de voorwaarden).

  • Als u vroeger terugbetaalt, kan u vragen om uw schuldsaldoverzekering te herzien. Er valt immers minder (of geen) kapitaal (meer) te verzekeren. Er zijn verschillende scenario's mogelijk, afhankelijk van de voorwaarden in uw contract:

    • U kan de polis laten doorlopen als een gewone overlijdensverzekering. Een schuldsaldoverzekering is immers een overlijdensverzekering die gekoppeld is aan de lening voor uw woning (u voorkomt dat uw erfgenamen de lening moeten blijven aflossen mocht u sterven vóórdat de lening is terugbetaald). Als u de schuldsaldoverzekering laat doorlopen als een gewone overlijdensverzekering en de premies blijft betalen, zal de verzekeraar bij uw overlijden geen bedrag aan de bank uitkeren, maar aan uw erfgenamen.

    • U kan de schuldsaldoverzekering afkopen. Dat kan een optie zijn als u koos voor een eenmalige premie bij de start van uw verzekering. De verzekeraar zal u dan een deel terugbetalen omdat hij een deel van de risico’s niet meer hoeft te dragen (er kunnen wel uitstapkosten zijn).

    • Bij een gedeeltelijke aflossing van de lening kan u met de bank onderhandelen om de premies van uw schuldsaldoverzekering te verlagen.

  • U hoeft niet naar de notaris, tenzij u de hypotheek op uw woning vervroegd wil lichten (zie verder).

Welke nadelen heeft een vervroegde afbetaling?

  • Of u nu deels of volledig vervroegd afbetaalt, u betaalt in regel altijd een wederbeleggingsvergoeding aan de bank. Een bank verliest immers een deel van de interestinkomsten, moet een bestemming vinden voor het geld dat u vervroegd teruggeeft en riskeert u ook als klant kwijt te raken als u uw lening hebt afgelost. Gelukkig is dat bedrag wettelijk begrensd tot drie maanden interest op het terugbetaalde bedrag. Het gaat dus niet om drie maanden lang het bedrag dat u aflost, zoals soms gedacht wordt.

    Een voorbeeld: stel dat de jaarlijkse rente op uw hypothecaire lening 3% bedraagt, dan zal u op de vervroegde afbetaling van 50.000 euro ongeveer 125 euro wederbeleggingskosten betalen (50.000 euro x 3% / 4).

    Goed om weten: uw bank is niet verplicht een wederbeleggingsvergoeding te vragen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat uw bank geen wederbeleggingsvergoeding eist, omdat ze u een 'heel goede klant' vindt.

  • Uw spaarreserve slinkt. Voordat u beslist om uw hypothecaire lening vervroegd terug te betalen, ziet u er best goed op toe dat uw spaarbuffer voldoende groot blijft voor noodgevallen en voor de lange termijn.

  • Geniet u van het fiscale voordeel van de woonbonus (Vlaanderen en Brussel)? Dan loopt u bij een vervroegde terugbetaling het fiscale voordeel voor de resterende jaren mis als u de lening volledig terugbetaalt. Voor de chèque habitat (Wallonië) geldt dit niet.

  • Bij een vervroegde terugbetaling wordt de hypotheek niet automatisch geschrapt. Een hypotheek geldt altijd 30 jaar en geeft de bank de waarborg dat ze de woning kan verkopen in geval van wanbetaling. Die hypotheek kan dus nog jaren aan de woning kleven, ook al heeft u alles tot de laatste eurocent terugbetaald. Het vervroegd opheffen van de hypotheek (de zogenaamde handlichting) dient via de notaris te gebeuren. Dat is overigens verplicht als u de woning verkoopt en kost ongeveer 500 euro.

Hoe kan ik berekenen wat een vervroegde afbetaling kost en oplevert?

U kan hiervoor navraag doen bij uw bank of een online simulatie maken. Hou wel rekening dat eventuele belastingvoordelen die u mogelijks verliest, misschien niet worden meegenomen in de berekening.