Onze bankomgeving heeft een nieuwe look! Logt u voor het eerst in? U zal een aantal stappen moeten doorlopen om uw toegang te activeren.

phishing-internetfraude.png

april 2020

Phishing en online fraude: zo laat u zich niet vangen

Nu online het nieuwe normaal is geworden, vinden ook fraudeurs en hackers de weg naar onze computers en onze gegevens. Hoe beschermt u zich best tegen cybercriminaliteit?

Internetfraude is de jongste jaren niet meer uit het nieuws weg te slaan. Hierdoor zijn we alerter geworden voor verdachte berichten. Zo kreeg Safeonweb in 2019 ruim 1,7 miljoen meldingen van verdachte berichten en liet deze overheidsdienst 4.000 websites blokkeren. Dat is een pak meer dan het jaar ervoor: toen ontving Safeonweb net geen 650.000 verdachte e-mails en blokkeerde ze 1.500 websites.

Tegelijkertijd zijn er in 2019 volgens Febelfin 27,5% meer consumenten slachtoffer geworden van fraude met internetbankieren in vergelijking met 2018. Cybercriminelen gingen vorig jaar aan de haal met 7.504.979 euro, of gemiddeld 604 euro per slachtoffer. En dat is wellicht het topje van de ijsberg: veel mensen doen immers geen aangifte, vaak uit schaamte.

De stijgende trend is geen toeval. Ons leven speelt zich steeds meer online af. Zeker in deze tijd, waarin online (even) het nieuwe normaal is. Fraudeurs spelen daar handig op in en maken ook misbruik van de actualiteit om ons om de tuin te leiden. Zo ontving het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) in 10 dagen bijna 5.000 meldingen van valse berichten over het coronavirus. Bovendien azen criminelen niet enkel op onze bankgegevens. Met deze berichten pogen ze onrust te zaaien, persoonlijke informatie te ontfutselen of met schadelijke software computers en smartphones te besmetten.

Het is dus belangrijk om extra waakzaam te blijven. Zeker nu, wanneer we meer dan ooit thuiswerken en -blijven. 8 tips om ook online gezond te blijven.

Bescherm uw apparaten

Zorg dat uw firewall en antivirussoftware up-to-date zijn. Laat uw virussoftware regelmatig uw computer scannen en onderbreek deze dan niet. Stel daarom best zelf een tijdstip in, bijvoorbeeld wanneer uw favoriete serie op tv is.

Negeer ook andere programma’s, en vooral uw internetbrowsers, niet wanneer ze melden dat er een nieuwe versie beschikbaar is. Vaak gaat het om veiligheidsupdates. Maak het uzelf makkelijk door automatische updates in te schakelen.

Staat uw wifi-netwerk nog steeds ingesteld op de fabrieksinstellingen, dan wijzigt u best uw wachtwoord. Slimme apparaten maken vaak gebruik van het wifi-netwerk; pas ook op deze apparaten het nieuwe wachtwoord aan. En maak van de gelegenheid gebruik om de instellingen van deze apparaten nog eens te bekijken.

Maak ten slotte een back-up van uw bestanden en bewaar geen gevoelige (en vooral onversleutelde) informatie op uw computer. Een back-up is bovendien handig als uw computer het plots begeeft.

Gezond verstand en intuïtie

De meeste fraudeurs slagen er vandaag in om heel overtuigend te werk te gaan: spelfouten zijn uitzonderlijk, ook qua vormgeving is nep en echt vaak niet te onderscheiden. Vertrouwt u een mail of bericht om een of andere reden niet, reageer er niet op en klik niets aan. Enkele aandachtspunten:

  • Kijk de afzender na. Komt het van een familielid, vriend, collega...? Vraag dan via een ander kanaal of het wel degelijk van haar/hem komt.
  • Is een aanbod te mooi om waar te zijn? Dan is het dat waarschijnlijk ook.
  • Bezoek enkel vertrouwde en veilige sites. Die beginnen steeds met https:// Die letter s staat voor secure. Check ook het 'slotje' in het webadres: dit betekent dat de verbinding beveiligd is. Let wel: het biedt echter geen 100% zekerheid dat de partij waarmee u communiceert betrouwbaar is.
  • Ontvangt u plots een communicatie met een urgente of dreigende boodschap? Dit komt meestal niet uit de lucht vallen. Zo zullen banken, verzekeringsmaatschappijen, overheidsdiensten en bedrijven u bijvoorbeeld nooit om paswoorden vragen of zonder eerdere berichtgeving u plots geen toegang meer geven.

Wees op uw hoede voor fake nieuws of onbekende nieuwssites

Online informatie is niet altijd betrouwbaar. In de video hieronder van de Universiteit van Vlaanderen geeft professor Ike Picony inzicht over onze vatbaarheid voor fake nieuws. We hebben het vermogen om voldoende kritisch te zijn tegenover fake nieuws, maar wanneer we overspoeld worden met informatie, hebben we moeite om fake van echt te onderscheiden. Twijfelt u? Controleer dan even op betrouwbare websites of traditionele mediakanalen of u deze informatie daar ook terugvindt.

Cookies zijn voor deze inhoud uitgeschakeld. U kan uw cookie-instellingen wijzigen via ons cookiebeleid.

Cookievoorkeuren

Websites en personen die fake nieuws verspreiden, doen dat niet enkel om de publieke opinie te beïnvloeden. Het kan ook de bedoeling zijn om u naar een website te lokken die een virus installeert op uw toestel. Zo waarschuwt Safeonweb onder andere voor websites die misbruik maken van de interactieve kaart van de Johns Hopkins University. Dit is de populaire kaart die een overzicht geeft van het aantal COVID-19 besmettingen.

Wees voorzichtig met uw persoonlijke gegevens

Geef uw e-mailadres, telefoonnummer of andere informatie enkel wanneer er een goede reden voor is. Vul het niet in op elk online formulier of elke enquête. Niet elke organisatie beschermt even goed uw gegevens.

Hoe meer u uw contactgegevens 'uitdeelt', hoe groter de kans dat die misschien bij een crimineel belanden. Die kan dan uw account proberen hacken, of uw gegevens verkopen of vrijgeven.

Ook Google (Chrome) en Mozilla (Firefox) zijn zich bewust van deze gevaren. Zij hebben in de recente versies van hun browsers een tool ingebouwd die u waarschuwt als uw inlog- of privégegevens getroffen zijn door een datalek. Op https://haveibeenpwned.com/ kan u zelf nagaan of uw e-mailadres ergens online circuleert.

Gebruik een programma voor wachtwoordbeheer

Wanneer cybercriminelen uw logingegevens voor één site of dienst vonden, zullen ze die ook elders proberen. Het is dus belangrijk veel verschillende paswoorden te hebben. Om die veilig te bewaren, gebruikt u best een wachtwoordbeheerder.

U kan kiezen om daarvoor aparte software te gebruiken, of om gebruik te maken van het wachtwoordbeheer in uw internetbrowser. Ook smartphones en tablets die iOS (Apple) of Android (Google) gebruiken, hebben ingebouwde oplossingen.

Kies in ieder geval voor een sterk wachtwoord en maak zoveel mogelijk gebruik van tweestapsverificatie. Dat brengt ons meteen bij het volgende punt.

Activeer tweestapsverificatie

Door tweestapsverificatie in te schakelen, maakt u het cybercriminelen een pak lastiger om toegang te krijgen tot uw account. U zal dan bij het inloggen gevraagd worden om dat door een combinatie van (minstens) twee van deze drie factoren te doen:

  • Iets dat u kent (een gebruikersnaam, een wachtwoord)
  • Iets dat u heeft (een telefoon, een token)
  • Iets dat u bent (een vingerafdruk, gezichtsherkenning)

Check regelmatig uw bankrekeningen

Ziet u een verdachte transactie? Neem dan meteen contact op met uw bank en laat uw rekeningen blokkeren. Let ook op kleine bedragen die aan uw aandacht kunnen ontsnappen. Die zijn vaak een voorbode voor erger.

Doe aangifte

Ziet u een verdacht bericht, meld het bij www.safeonweb.be, zij bekijken de klacht en laten eventueel de betreffende website, mail- of Facebookaccount sluiten. Wanneer u toch het slachtoffer wordt van cybercriminaliteit, doe dan zeker aangifte bij de politie.